«Степь. Родимые, не знавшие ни конца, ни края просторы. Одинокие ветряки близ пыльных дорог. Неясный, грустно синеющий вдали росчерк березовых перелесков. Горький запах обмытой предрассветным дождем земли. Азиатский ветер, пропитанный дымом кизячных костров».
Это строки о нашей земле. Строки из романа «Горькая линия» выдающегося мастера слова Ивана Петровича Шухова.
Адам атаулының өзін-өзі түсінуіне, өзіне деген сенімін арттыруға, ақиқатқа ұмтылысын ұштауға ықпал жасау, оларды рухтандыру үшін жүректердің түкпірінен табылатын ерлік және ар-ұят сияқты сезімдерді ояту әдебиеттің мақсаты екендігі баршаға белгілі жайт. Міне, осы мақсат жұмылдырған жазушылар да елден ерекше-ау, шіркін: кез келген оқиғаға басқаша қарайды, әмбеге ғана емес, әрқайсысына қабақ қадайды және тарихи бетбұрыстардың саяси немесе экономикалық келбетін ғана емес, сонымен бірге жекелеген адамдардың жүректерінің лүпілін дәрігердей аңғарады. Мұның бәріне тағы бір қосарым бар: қаламгердің жаны адал, жүрегі ақ, сезімі нәзік болғаны қандай ғанибет?!
Ақан туралы білгендерін айтып һәм жазып берген Мырзалыұлы Баялы, Шыңғысұлы Қокыш, Бозайұлы Ысмағұл ақсақалдарға һәм Самыратұлы Қазыға көп рақмет айтамын.
Мағжан.
Биыл Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы “заманының сұңқары, қызыл тілдің ділмары, жігіттің құлпы жібегі, сөздің ағытылған тиегі” деп бағасын берген даңқты ақын, сырлы сазгер Ақан сері Қорамсаұлының дүниеге келгеніне 180 жыл толды. Серінің дүниеге келгеніне екі ғасырға жуық уақыт өтсе де, ел оның басынан өткен оқиғаларды, әндерінің тарихын ертегідей қылып айтады. Сірә, ақын тұлғасы көзі тірісінде-ақ түрлі әңгімелердің кейіпкеріне, аңыз бейнеге айналса керек.
Химик-металлург, ғалым, сөз зергері, қоғам қайраткері Евней Бөкетовті солтүстікқазақстандықтар мақтан тұтады. Өңірімізде түрлі салада аты шығып, артында хатын қалдырған бірнеше ғалым болса, солардың белортасында ойып алар орны бар тұлға – Евней Арыстанұлы. Оның жүріп өткен өмір жолына назар салатын болсақ, біртуар жанның жарқын келбетін, ұлтқа, ғылымға деген шексіз сүйіспеншілігін көреміз. Шығармашылық пен ізденістің қос тізгінін ұстаған тұлға ғылым мен әдебиетте өзіндік қолтаңбасын қалдырған. Оған қоса қайраткерлік қызметі де бар. Евней Бөкетовтің ортамыздан кеткеніне 13-ші желтоқсанда қырық жыл болса да, есімі халқының есінде.
Өңірімізде өмірдің талай қилы кезеңдерін бастан өткеріп, білімі мен тәжірибесін еліміздің өркендеуі жолына арнаған, бүгінде жұртшылықтың құрметіне бөленіп отырған ардақты ақсақалдарымыз аз емес. Солардың бірі — Мағжан Жұмабаев ауданының құрметті азаматы Зейнолла Олжабаев.
САЛТАНАТТЫ керуен құрып, бірнеше машина совхоз орталығын бетке ұстай жылжып келеді. Күн шұғыласының қызыл сызығындай жылтыр маталарға кіршіксіз пейілдей ақ сырлармен ұрандар жазылған. Бас машинадағы Қызыл ту бастап келеді бәрін. «Қабылда, Отан, миллиард пұтқа қосар үлесіміз!» дейді ұрандар.
Көрші ауылдағы бастауыш мектепті тексеріп кел. Біз сегізжылдық мектеп болғандықтан, оларға үлгі берер дәрежеде болуымыз керек. Ішкі — сыртқы жұмысын бірдей көр. Кемшілік жағына баса көңіл бөлерсің!
Директордан осындай нұсқау алысымен автомат қаламды сияға толтырып, үлкенірек бір блокнотты қойын қалтаға салып алып, тарттым да кеттім. Шанаға жеккенім — сыңар езу, жынды торқұнан. Шыға шапқан түріне қарағанда нағыз тексеруші мінетін ат екен дерлік.
Ұлттық поэзиямыздың қалыптасып, толысуына он жетінші ғасырдың екінші жартысында, он сегізінші ғасырдың басында өмір сүрген жерлесіміз Тілеуке Құлекеұлының – Шал ақынның қосқан үлесі де аз емес. Әдетте, біз ол туралы ой өріп, сөз сабақтай қалсақ, ең алдымен қазақтың біртуар ұлы, атақты ғалым-зерттеуші Шоқан Уәлихановтың еңбектеріне жүгінеміз. “Менің бабам Абылай ханның замандасы Арғын Атығай ішінде Бәйімбет табынан шыққан Шал ақын қазақтың пайда болғанына дейінгі аңыздарды көп жырлаушы еді дейді және Алаштан тараған хандар мен ру басылардың, тайпалардың генеологиясын Құдайберді батырға дейін таратып айтады екен… Бірақ менің қолымда бұл эпос жоқ”, – деп жазыпты ұлы ғалым.
Ермек Конарбаев родился в феврале 1938 года в селе Коктерек Октябрьского (ныне Шал акына) района Северо-Казахстанского области. Его отец Лямали был образованным человеком. В 1955 году, окончив среднюю школу с золотой медалью, Ермек поступает на историко-филологический факультет Казахского государственного педагогического института им. Абая. После завершения учебы возвращается в 1960 году в родное село, где начал свой трудовой путь. Преподаватель казахской литературы, он одновременно был секретарем комсомольской организации села.
В 1970 году стал инструктором райком? партии, а затем был избран секретарем партийной организации Новопокровского совхоза, одного из самых, крупных хозяйств района. Партийная организация, которую возглавил Е.Л. Конарбаев, несла ответственность не только за производство зерна, молока и мяса, но и за социально-культурное развитие, за строительство жилых домов, детских садов, школ и библиотек и их содержание. Директор совхоза, кавалер четырех орденов Трудового Красного Знамени Н.Н. Петров, один из самых опытных организаторов сельскохозяйственного производства на селе, всегда ценил и помогал партийному лидеру, постоянно прислушивался к его мнению, поддерживал во всех начинаниях.
