«СВЕРЯЯ ЧИСТОТУ СТРОКИ»

22 января — 75 лет со дня рождения поэта и общественного деятеля К. Салыкова
О. СЫСОВА, гл. библиограф библиотеки им. С. Муканова

Какимбек Салыков родился 22 января 1932 года в небольшом ауле Енбек ныне района Шал акына. (По другим сведениям, в селе Казгородок Володарского района (ныне аул Сырымбет Айыртауского района).

Окончил Московский институт цветных металлов и золота (1955 г.). После института 20 лет проработал в Жезгазгане, пройдя путь от горного мастера до начальника участка, секретаря парткома. Много занимался проблемами Арала и Каспия. Добился специального постановления ЦК КПСС и Совета министров СССР об оказании помощи республике в связи с аральской трагедией.

Позднее по его инициативе было принято постановление правительства о мерах борьбы за спасение Арала. Инициировал он и известное постановление союзного правительства об оказании помощи жертвам чернобыльской трагедии.

В 1989 году К. Салыков был избран председателем комитета по вопросам экологии и рационального использования природных ресурсов Верховного Совета СССР. Какимбек Салыков — известный общественный деятель. Он депутат Верховного Совета Казахской ССР 8-го и 9-го созывов, Верховного Совета СССР 11-го и 9-го созывов, Верховного Совета СССР 11-го созыва.

Народный депутат СССР (с 1989). Делегат 24-27-го съездов КПСС. Награжден орденами Ленина, 2-мя орденами Трудового Красного Знамени, орденом Дружбы народов. С 1995 года является членом правления Союза писателей Казахстана. Президент Международного фонда К. И. Сатпаева, академик народной академии «Экология».

Стихи Какимбек Салыков начал писать в студенческие годы, но не спешил их публиковать. Первые сборники стихов «Сокровенное» (издан в 1970) и «Медная лань» (1973) принесли молодому поэту широкую известность. Несмотря на большую занятость, К. Салыков издал 30 сборников стихов («Добрые дни» (1976), «Дыхание звездных лет» (1978), «Истоки» (1980), «От всего сердца» (1981) и др.) и три книги переводов русской поэзии (перевел на казахский язык стихи В.В.Маяковского, Я.Коласа, М.Львова).

Салыков успешно работает в жанре песни. Более 400 его стихов переложены на музыку. В 1995 году отдельной книгой вышли песни на стихи К. Салыкова. В книге -158 произведений, на которые написали музыку 23 известных композитора. Особенно популярны «Вир ауыз соз» («Одно-единственное слово»), «Жезии» («Медная лань»), «Туган жер» («Родная земля») и другие. ‘ С 1972 года К.Салыков является членом Союза писателей, многие годы он член правления Союза писателей Казахстана.

Ряд произведений Салыкова переведен на русский, киргизский, узбекский языки. На русский язык переведены книги: «Добрые дни. Стихи. Поэмы» (М. «Советский писатель», 1981), «Медная лань. Стихи» (Алма-Ата. «Жазушы», 1977).

К. Салыков не только поэт, но и переводчик. Он перевел на казахский язык стихи В. В. Маяковского, Я. Коласа, М. Львова, А. Семенова, Т. Кузовлевой.
Поэт и ныне ведет активную литературную деятельность. В 2002 году в Москве в издательстве «Художественная литература» вышла книга К. Салыкова «Под звуки домбры». Ее тема — любовь к родине, родным местам, где каждый шелест лепестка, вздохи ветра, каждый холм и озеро напоминают содержание произведений славных предков, знаменитых певцов и поэтов, выраженных автором по-своему. Это великое чувство он передает через характер и стремления простых людей, через трудовые символы:

«Нет, я не помышляю о секрете, Который пыл вдохнет в мои стихи, Я с чистотою жезказганской меди Сверяю чистоту моей строки». И думается, читатель, с сердцем которого автор в очередной раз сверяет чистоту своей строки, рад прекрасной встрече с поэтом.

                                                                                                                                                                                                     


 // Проспект СК . – 2007 . – 19 января. – 6 стр.
 

 

Похожие записи

  • Мәңгі сөнбейтін жұлдыз

     Жиырмасыншы ғасырдың бастапқы кезеңінде Ұлы далада жасындай жарқ етіп жанған, кешегі солақай саясаттан жазықсыз жапа шеккен Алаш жұртының аяулы да ардақты азаматы Мағжан Жұмабаевтың есімі күллі түркі әлеміне мәлім.
    Өмірі қыл үстінде тұрса да, артына сан ғасыр бойы ұмытылмайтын мұра қалдырған ақынның шығармашылығы соңғы жылдары кең көлемде, егжей-тегжейлі зерттеле бастады. Өзінің інжу-маржан өлеңдерімен өнегелі із
    қалдыра білген Мағжан Жұмабаевтың туған күні қарсаңында Қызылжар өңірінде «Мағжан көктемі» республикалық өнер фестивалінің төртінші мәрте өткізілуі — осының айғағы. Аталмыш өнер фестивалі жайлы толығырақ мәлімет алу үшін рухани шараны ұйымдастырушы, облыстық тілдерді дамыту жөніндегі басқарманың басшысы Кемел Оспановты әңгімеге тартқан едік.

    Кемел Қарашаұлы,ақынның туып-өскен, кіндік кескен жерінде үздіксіз ұйымдастырылып келе жатқан «Мағжан көктемі» өнер фестивалінің маңызы туралы айтсаңыз.

    — «Мағжан көктемі» өнер фестивалін ұйымдастыру тілдерді дамыту жөніндегі басқарманың бастамасымен және облыстық әкімдіктің қолдауымен қолға алынған болатын. Фестиваль екі жылда бір рет өткізіліп келеді.
    Қатысушылардың жасына шектеу қойылмайды. 2011 жылдан бастап қолға алынған шараның тұсаукесері 700-ге жуық көрерменнің қатысуымен Н.Погодин атындағы облыстық орыс драма театрында «Қазақ елі, бір ауыз сөзім саған» деген атаумен өткен еді.
    Бірінші фестивальдың тұсауын Қазақстанның халық жазушысы, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты, қоғам және мемлекет қайраткері Әбіш Кекілбаев кесіп, ұлы ақынның шығармашылық мұрасын насихаттауға бағытталған ауқымды фестивальдың қазылар алқасына төрелік еткен болатын.
    Қазылар алқасының құрамында сол кездегі Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің депутаты, бүгінде облыстық «Солтүстік Қазақстан» газетінің бас редакторы Жарасбай Сүлейменов, республикалық «Егемен Қазақстан» газетінің бұрынғы вице-президенті, жазушы Жанболат Аупбаев, Жамбыл атындағы қазақ мемлекеттік филармониясының бас директоры, Қазақстанның еңбек сіңірген әртісі, профессор Мұхтар Өтеуов, тағы басқа да Қазақ еліне белгілі тұлғапардың келуі фестивальдың республика көлеміндегі ауқымды өнер байқауы екенін білдірсе керек.

  • Алғыс арқалаған азамат

    «Бірде Н. Погодин театрының  жанынан өтіп бара жатып, Пушкин мен К.Сүтішев көшелерінің қиылысындағы екіқабатты көк ғимаратқа көзім түсті. Қазақтың талай атпалдай азаматтары осы мекеменің ішінде жазықсыздан жазықсыз ату жазасына кесіліп кетіп жатты. Алақандай ауылдан аттап шықпаған жігіттерді өңі түгіл түсінде көрмеген Жапония елінің жансызы деп айыптағанын қайтерсіз?

    Қан сасыған сол ғимаратқа кейінгі жылдардың өзінде көбіміз кірмек түгіл  маңына жолауға жүрегіміз дауалай бермейтін. Енді, міне, шынжырлы трактор сенің де төрт қабырғаңды төрт жаққа айырып, күл—паршаңды шығаруда.

    Бұл өмірде мәңгілік ештеңе жоқ екені ақиқат», — деп бастады әңгімесін Болат Мағазұлы.

     

  • Кәкімбек Салықов

    Кәкімбек Салықов 1932 жылдың 22 қаңтарында Айыртау ауданы Сырымбет ауылында туған.

    Мәскеудің Түсті металдар және алтын институтын тамамдағаннан кейін ол ұзақ жылдар шахтада еңбек еткен, содан кейін партиялық жұмысқа ауысқан.