«СВЕРЯЯ ЧИСТОТУ СТРОКИ»

22 января — 75 лет со дня рождения поэта и общественного деятеля К. Салыкова
О. СЫСОВА, гл. библиограф библиотеки им. С. Муканова

Какимбек Салыков родился 22 января 1932 года в небольшом ауле Енбек ныне района Шал акына. (По другим сведениям, в селе Казгородок Володарского района (ныне аул Сырымбет Айыртауского района).

Окончил Московский институт цветных металлов и золота (1955 г.). После института 20 лет проработал в Жезгазгане, пройдя путь от горного мастера до начальника участка, секретаря парткома. Много занимался проблемами Арала и Каспия. Добился специального постановления ЦК КПСС и Совета министров СССР об оказании помощи республике в связи с аральской трагедией.

Позднее по его инициативе было принято постановление правительства о мерах борьбы за спасение Арала. Инициировал он и известное постановление союзного правительства об оказании помощи жертвам чернобыльской трагедии.

В 1989 году К. Салыков был избран председателем комитета по вопросам экологии и рационального использования природных ресурсов Верховного Совета СССР. Какимбек Салыков — известный общественный деятель. Он депутат Верховного Совета Казахской ССР 8-го и 9-го созывов, Верховного Совета СССР 11-го и 9-го созывов, Верховного Совета СССР 11-го созыва.

Народный депутат СССР (с 1989). Делегат 24-27-го съездов КПСС. Награжден орденами Ленина, 2-мя орденами Трудового Красного Знамени, орденом Дружбы народов. С 1995 года является членом правления Союза писателей Казахстана. Президент Международного фонда К. И. Сатпаева, академик народной академии «Экология».

Стихи Какимбек Салыков начал писать в студенческие годы, но не спешил их публиковать. Первые сборники стихов «Сокровенное» (издан в 1970) и «Медная лань» (1973) принесли молодому поэту широкую известность. Несмотря на большую занятость, К. Салыков издал 30 сборников стихов («Добрые дни» (1976), «Дыхание звездных лет» (1978), «Истоки» (1980), «От всего сердца» (1981) и др.) и три книги переводов русской поэзии (перевел на казахский язык стихи В.В.Маяковского, Я.Коласа, М.Львова).

Салыков успешно работает в жанре песни. Более 400 его стихов переложены на музыку. В 1995 году отдельной книгой вышли песни на стихи К. Салыкова. В книге -158 произведений, на которые написали музыку 23 известных композитора. Особенно популярны «Вир ауыз соз» («Одно-единственное слово»), «Жезии» («Медная лань»), «Туган жер» («Родная земля») и другие. ‘ С 1972 года К.Салыков является членом Союза писателей, многие годы он член правления Союза писателей Казахстана.

Ряд произведений Салыкова переведен на русский, киргизский, узбекский языки. На русский язык переведены книги: «Добрые дни. Стихи. Поэмы» (М. «Советский писатель», 1981), «Медная лань. Стихи» (Алма-Ата. «Жазушы», 1977).

К. Салыков не только поэт, но и переводчик. Он перевел на казахский язык стихи В. В. Маяковского, Я. Коласа, М. Львова, А. Семенова, Т. Кузовлевой.
Поэт и ныне ведет активную литературную деятельность. В 2002 году в Москве в издательстве «Художественная литература» вышла книга К. Салыкова «Под звуки домбры». Ее тема — любовь к родине, родным местам, где каждый шелест лепестка, вздохи ветра, каждый холм и озеро напоминают содержание произведений славных предков, знаменитых певцов и поэтов, выраженных автором по-своему. Это великое чувство он передает через характер и стремления простых людей, через трудовые символы:

«Нет, я не помышляю о секрете, Который пыл вдохнет в мои стихи, Я с чистотою жезказганской меди Сверяю чистоту моей строки». И думается, читатель, с сердцем которого автор в очередной раз сверяет чистоту своей строки, рад прекрасной встрече с поэтом.

                                                                                                                                                                                                     


 // Проспект СК . – 2007 . – 19 января. – 6 стр.
 

 

Похожие записи

  • Сафуан мен Зейнел-Ғаби

    Жазушылар арасындағы текетірес пен пендешілікті көргенде, өмірден өткен аға жазушылардың өнегелі жолын, өскелең жасқа құрметін, өнер киесіне адалдығын еріксіз еске аласың. Соның бірі – Сафуан мен Зейнел-Ғабидың сыйластығы. Бір өңірдің тумасы болғанынан емес, бір өмірдің, бір арманның жыршылары болғанынан да шығар, қос қаламгер бір құс қанатындай қатар самғады.
    З. Иманбаев «Ілиястың бағы» эссесінде Алматыға алғаш барған сәтін есіне алып, теміржол вокзалында кездескенде «Сафуан Шаймерденов бұрынғысынан да биіктеп, мүсіндене түсіп, кәдімгі қала азаматы болыпты!» деп өз жерлесінің тұлға болып қалыптасып жатқанына қуанады. «Жарқырап жатқан асфальт көшемен бір бойшаң адам» өздеріне қарай асығыс келе жатқанда көлеңкесінен «Мынау, өзіміздің Сафуан ғой!» деп бірден таниды. Біраз күн өтіп, Жазушылар одағының пленумына қатысқанда одақтың проза бөлімін басқарса да, Сафуан атамыздың бетегеден биік, жусаннан аласа болған қасиетін жоғалтпай, адамгершіліктің тұғырынан түспегенін көрсетеді.
     

  • Шежіре кеуде ақсақал

     Өңірімізде өмірдің талай қилы кезеңдерін бастан өткеріп, білімі мен тәжірибесін еліміздің өркендеуі жолына арнаған, бүгінде жұртшылықтың құрметіне бөленіп отырған ардақты ақсақалдарымыз аз емес. Солардың бірі — Мағжан Жұмабаев ауданының құрметті азаматы Зейнолла Олжабаев.

  • Елін сүйген ер еді

    Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаев “Тарих толқынында” атты кітабында Алаш зиялылары туралы айта келіп, «сол айтулы есімдердің білімдарлық пен азаматтық тәлімдерінде кейде көріне бермейтін де арналар бар. Оның бағасын ұрпақтары, бүгінгі қазақ зиялылары беруге тиіс. Бұл — тарих толқынындағы мәдениетіміздің кіндік тұлғалары”,- деп жазды.
    Осындай білімдар Алаш зиялыларының бірі педагог, ғалым, журналист, қайраткер Абдолла Байтасов еді. Оның есімін осы күнде біреу білсе, біреу білмейді.

  • Ақберен

    Желмая уақыт жүрісінен әсте жаңылмайды. Күнді күнге, айды айға, жылды жылға жалғап, зымырап өтіп жатыр. Кеше ғана арамызда ай маңдайы жарқырап, баршамызды даналығымен, даралығымен баурап жүрген, жүзі нұрлы, жүрегі сырлы, жаны жайсаң, көңілі жазирадай кең, ақылшы ағамыз Кәкімбек Салықовтың өмірден озғанына, асыл азаматынан айрылған Сарыарқаның сайын даласының жетімсіреп, қайғының қара шекпенін жамылғанына екі жылдың жүзі болып қалыпты.

  • Аққуған аспандағы әнін қосқан Ақан сері ауылының болашағы бұлыңғыр

     Биыл Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы “заманының сұңқары, қызыл тілдің ділмары, жігіттің құлпы жібегі, сөздің ағытылған тиегі” деп бағасын берген даңқты ақын, сырлы сазгер Ақан сері Қорамсаұлының дүниеге келгеніне 180 жыл толды. Серінің дүниеге келгеніне екі ғасырға жуық уақыт өтсе де, ел оның басынан өткен оқиғаларды, әндерінің тарихын ертегідей қылып айтады. Сірә, ақын тұлғасы көзі тірісінде-ақ түрлі әңгімелердің кейіпкеріне, аңыз бейнеге айналса керек.