Ардақты азамат

  С. Мұқанов атындағы облыстық ғылыми-әмбебап кітапханада жерлесіміз, мемлекет және қоғам қайраткері Ербол Шаймерденовтің туғанына 70 жыл толуына орай “Еліміздің ардақты перзенті” атты әдеби кеш ұйымдастырылды. Тағылымы мол ісшараға зиялы қауым өкілдері, ақын-жазушылар, М.Қозыбаев атындағы Солтүстік Қазақстан университетінің студенттері мен Әл-Фараби атындағы мектеп-лицейдің оқушылары қатысты.
Қазақстан Жазушылар одағының мүшесі, ақын Ербол Шаймерденұлы – әдебиет әлемінде өз қолтаңбасын қалдырған айтулы тұлға. Қаламгердің көзі тірісінде бірнеше кітабы жарық көрген. Бірқатар ғылыми-зерттеу еңбектері, публицистикалық жинақтары рухани мұрамыздың қорын толықтырды. Білікті аудармашы ретінде әлемдік философиялық ой-пікірлерді қазақ тіліне тәржімалады. Әлемдік афористика классиктерінің, А.Камю, Ф.Ницше, Х.Ортега-и-Гассет, К.Ясперс, М.Хайдеггер сияқты философ қаламгерлердің бірқатар шығармаларын аударып, жариялады. Қазақ авторларының туындыларын орыс тіліне аударумен де шұғылданды.
Қазақстан Жоғары мектебі ұлттық ғылым академиясының ака­деми­гі Зарқын Тайшыбай Ербол Шаймерденовтің жақсының ғұмырынан, қыранның тұғырынан, қыздардың бұрымынан жыр өрген ізденімпаз ақын болғанын айтты. Ол “Қазақтың ханы – Абылай” атты кітабының “Ел-шежіре” баспасынан жарық көруіне Ерболдың тигізген көмегін атап өтті.
– Оқушы Ерболдың қойған сұрақтарының көбі оқытушының өзін тығырыққа тірейтін. Мұғалім жауап бере алмай қысылатын. 10-сыныпта қазақ тілі мен әдебиет пәндерінен емтихан тапсырғанда шығарманы тек қана өлеңмен жазып берді. Сонда комиссияда отырғандар таңғалды. Мектепті алтын медальмен бітірді. Елдің ардақтысына айналатынына сол кезден-ақ сенген едік. Қанша талантты болса да, қарапайымдылығынан танған емес, – дейді Ербол Шаймерденовтің мұғалімі Күлзи Бисарина.
Қаламгердің немере інісі, ардагер ұстаз Исқақ Беженов ағасының бауырмалдығы мен қамқорлығын тіліне тиек етіп, отбасылық естеліктерімен бөлісті. Ербол Шаймерденұлының апасы Әлия Баязитова, Ертай деген інісінің зайыбы, №26 орта мектеп жанындағы кітапхананың меңгерушісі Галина Сәрсембина, ауылдасы Ардақ Шарипованың естеліктері жиналғандарды бейжай қалдырмады.
Сәбит Мұқанов атындағы облыстық қазақ сазды-драма театрының әртістері ақынның шығармаларынан үзінділер оқып, кештің шырайын кіргізе түсті. Кеш соңында меймандар ақынның өмірі мен шығармашылығынан көптеген мағлұмат беретін “Жарқын талант” көрмесін тамашалап, естелік суретке түсті.

Самрат ҚҰСКЕНОВ,
“Soltüstık Qazaqstan”.
Суретті түсірген
Аяжан НҰРАХМЕТ.


Құскенов С. Ардақты азамат // Солтүстік Қазақстан.- 2024.-28 мамыр.- 8 б.

Похожие записи

  • Сөз зергері

     Қара сөзді орып айтатын, кемел ақыл-парасатпен толқыта айтатың озық ойлы, заманынан озып туған Қазақстанның Халық жазушысы, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты Сафуан Шаймерденов 1987 жылғы 23 мамыр күні Қазақстан Компартиясы Орталық комитетінің бірінші хатшысы Г.В.Колбин қатысып отырған Қазақстан Жазушылар одағының пленумында қас батырдай қасқайып, жанартаудай лапылдап тұрып сөйлеген еді.

  • Я словно открываю клад…

     У Какимбек Салыкова есть строки, фактическим подтверждением которых стала его яркая жизнь:

    Как не гордиться мне судьбою,

    Которой не знаком покой… Завтра, 22 января, исполняется 85 лет со дня рождения автора этих строк — известного государственного и общественного деятеля, видного казахского поэта, нашего земляка.

    Какимбек Салыков родился в ауле Енбек (теперь это район Шал акына). Детство и юношеские годы его прошли в ауле Укили Ибрая (Айыртауский район), где все напоминает о великих казахских поэтах и певцах, таких как Биржан сал, Акан серэ, Укили Ыбырай. В 1950 году Какимбек окончил с серебряной медалью Казгородскую (ныне Сырымбетская) казахскую среднюю школу у подножия знаменитой горы Сырымбет, в 1955-м — горный факультет Московского института цветных металлов и золота.

    Мы познакомились с ним в 1954 году в Алматы. Тогда я учился в КазГУ им. С.М.Кирова, а Какимбек после четвертого курса института направлялся на практику в рудный город Текели и на несколько дней заехал в столицу республики. В те дни в книжные магазины Алматы поступил двухтомный сборник произведений Абая. Какимбек подарил мне этот сборник с дарственной надписью.

    Сам он начал сочинять стихи еще в школьные годы, публиковаться стал в 1960-е годы, когда уже работал на Жезказганском горнометаллургическом комбинате. В то время и родились строки признания:
    Как не гордиться мне судьбою,
    Которой не знаком покой.
    Горняк-я целый день в забое, Поэт — я ночью над строкой…
    К имени Какимбека, сочетавшего работу инженера-горняка с литературным творчеством, его друзья добавляли редкие определения «поэт-горняк», «поэт-рударь».

  • Алдымен үйіңе жақ…

     Алдымен үйіңе жақ, сонсын ауылыңа жақ дейді халық даналығы.
    Ғазез осының екеуін де қатар ұстанатын азамат.
    ***
    Кейбір күйгелек мінезді мұғалімдердің «мектептегі шаң-шұңнан құлағың тұнып келгенде, өз балаңа қарауға да көңілің шаппайды» деп отыратындары бар. Мұндай сөз Ғазезден еш, жағдайда естілмекі түгіл, ойына кіріп те көрмеген. Сол әдетімен ол шымыр басталып, созалан аяқталатын ұстаздың жұмыс күні қанша қалжыратса да, өз балаларының оқу үлгірімін, білімінің кеңеюін қадағалап отырудан жанылған емес. «Өзі математик болған соң, балалары да математик» десетін болды жұрт. Онжылдықты үздік бітірген Сәулесі Алматы жоғарғы оқу орнына түсті. Еркесі сол Алматының математикаға икемділігі басым балаларды оқытатын арнаулы мектебінде оқығалы екінші жыл.
    Тегінде, «алдымен үйіңе жақ» деген қарапайым да дана қағида семьяның, әсіресе семья басының бұлжымас заңына айналғанда, осындай жемісін ұсынатынына бұл даусыз ақиқат сияқты.

  • Ее звали Улпан

     Северо-Казахстанский казахский музыкально-драматический театр имени Сабита Муканова представил зрителю новый спектакль, сыграв постановку «Улпан» по известному роману Габита Мусрепова «Улпан ее имя».
    …В прошлом году казахстанская общественность отмечала 120-летие со дня рождения одного из основоположников казахской советской литературы, Героя Социалистического Труда, народного писателя Казахской ССР Габита Мусрепова. Героя он получил в 1974-м, в том числе за один из этапных романов в своей творческой биографии — историческое сказание «Улпан ее имя», хотя и не только за него: из-под его пера к тому времени уже вышли мгновенно разошедшиеся по рукам читателей повесть «Солдат из Казахстана» и роман «Пробужденный край», на театральных сценах с успехом шли драмы «Кыз Жибек», «Амангельды», «Козы Корпеш и Баян Сулу», «Трагедия поэта» («Ахан-Сереи Актокты»).