Туған жер төрінде

  Өңірдің қонысқа жайлы, табиғаты сұлу, тарихы терең аймақтарының бірі – Шал ақын ауданы. Қасиетті мекеннің жасыл даласы, өзен-көл, орман-тоғайы, тіпті қазақы қалпынан айнымаған ақжүрек халқы да бұл жердің ежелден қазақтың ән-жырына, асыл сөзіне бесік болған атырап екенін еске салып, көңілді ерекше әсерге бөлейді.
Кешегі жыраулар поэзиясының соңы, жаңа заман әдебиетінің басы саналған Шал ақыннан бастап бұл ауданда небір әдебиет майталманы құндақталды. Сөз қонған киелі топырақтан қазақтың небір майталман ақын-жазушы, ғалымдары өсіп шықты. Мұндағы ел де өзінің асыл перзенттерін жадынан шығарған емес. Ауданда жергілікті ақын-жазушылардың мерейтойлары үнемі атап өтіліп, іріліұсақты шаралар ұйымдастырылып тұрады. Биыл да мұнда қуаныш көп. Соның ішінде жазушы, журналист, қоғам қайраткері Жарасбай Сүлейменовтің 75 жасқа толған мерейтойына аудан халқы ерекше дайындалыпты. 
Қаламгер мерейтойына орай Жарасбай Сүлейменовпен бірге ақын, Мемлекеттік сыйлықтың иегері Ғалым Жайлыбай, Қазақстан Жазушылар одағы төрағасының орынбасары Қасымхан Бегманов Шал ақын ауданында болып, жұртшылықпен кездесті.
Аудандағы мерейтойлық шаралар осындағы Шал ақын ескерткішіне гүл шоқтарын қоюдан басталды. Белгілі ақынға тағзым ету рәсімінен кейін Жарасбай Қабдоллаұлы жиылған жастармен кездесіп, ақ жол тілеп, ақ батасын берді.
Кейін аудан әкімі Рахат Смағұлов келген меймандарды орталықта атқарылып жатқан жұмыстармен таныстырды. Соңғы бірнеше жылда Сергеевка қаласының кейпі біршама жақсарып, тұрғындар серуендеп, бос уақытын өткізетін орындар пайда болған. Бұл жоспарланған жұмыстардың нағыз қызған шағы екен. Мәдениет үйі жөнделіп, бірнеше көшеге асфальт төселіп жатыр. Одан басқа да істеліп жатқан дүние көп. Қаланың орталық көшесімен серуендеген қаламгерлер мұндағы нысандарға, орнатылған ескеркішлерге оң пікірлерін білдіріп жатты. Жұртшылыққа жаяу серуендеуге арналған ұзын көше халықтың жиі қыдыратын орны екені көрініп тұр. Екі жағы гүлге оранған, ағаштардың саясындағы жол жанға тыныштық сыйлайды. Соңғы жылдары іске қосылған маңызды нысандар да осы көшенің бойында. Жуырда бұл маңға саяси-қуғын сүргін құрбандары, өзге де кеңестік саяси науқандардан зардап шеккендерге арналған ескерткіш ашылған. Ауданда дүниеге келген, қызмет еткен, осы мекеннің тарихында өшпес ізін қалдырғандарға арналған Даңқ аллеясы да оңтайлы ұйымдастырылған. Көшенің екі жағындағы ескерткіш тақталарда Зейнел-Ғаби Иманбаев, Кәкімбек Салықов, Ермек Қонарбаев, Герольд Бельгер, Ніл Болатбаев, Евней Бөкетов, Ғалым Малдыбаев, Ахметжан Нұртазин т.б. тұлғалардың суреті салынып, өмірбаяны қашалыпты. Өткен жылы жарық көрген аудан өмірі туралы “Ақындардың атасы” атты кітапта да осындай асылдар туралы ақпараттар жинақталыпты. Саябақты аралаған қонақтар мерейтой иесінің ұстазы, қаламгер Сейтен Сауытбековтің ескерткіш тақтасына гүл шоқтарын қойды.
Одан әрі аудан орталығындағы музейде ақын-жазушылармен кездесу өтті. Кеш тізгінін ұстаған аудан әкімі Рахат Смағұлов Жарасбай Сүлейменовті мерейлі жасымен құттықтады.
– Жарасбай Сүлейменов жазушылық пен журналистикада көп жыл тер төгіп, шәкірт тәрбиеледі. Ағамыздың еліне, жұртына деген ерекше ыстық сезімі ешқашан басылған емес. Халқыма пайдам тисе екен деген таза ниеттегі азамат күрделі мәселелерді қопарып жазып, түйткілдерді шешуге атсалысты. Осылайша ол өзінің өткір мақалаларымен оқырман қауымның жүрегінен орын алды, – деді аудан әкімі.
Шараға жиылған жұрт қаламгер шығармашылығынан сыр шертетін көрме мен шағын бейнефильмді тамашалады. Мұнда жергілікті өнерпаздар ән мен күйден шашу шашты. Белгілі ақын Ғалым Жайлыбай өзінің қаламдас досына арнаған жырын оқыды.
Балуанда туылдың да, Шал ақында,
Сөз алдың саңлақтардың санатында.
Нар нұлғаң байтағыңа баян тілеп,

Ар тұнған арманыңның қанатында, – деп жырлады ақын.
Жазушылар одағы төрағасының орынбасары, ақын Қасымхан Бегманов та мерейтой иесіне арнаған жылы лебізін жеткізді.
– Кешегі Шал ақын, Мағжан, Сәбит, Ғабит туған далада өсіп, бүкіл қазақ даласына танылған қаламгер ағамызға әрдайым басымызды иеміз. Жуырда Жазушылар одағы тағайындайтын халықаралық “Алаш” әдеби сыйлығын осы өңірден алғаш болып Жарасбай ағамыз иеленді. Ағамыздың шығармашылығын үнемі бақылап, оқып отырамын. Әсіресе “Ноғайбай би” романының орны бөлек. Ардақты ағамыздың кіндік қаны тамған өлкеге келіп, осындағы ағайынмен кездесіп отырғаныма қуаныштымын, – деді ақын.
Жиында жазушының ауылдас, замандас, сыныптастары да сөз алып, естеліктерін айтты. Соңында аудан әкімі қаламгерге “Шал ақын ауданының құрметті азаматы” атағын табыстап, шапан жапты. Жарасбай Сүлейменов жерлестеріне жаңадан баспа бетін көрген 5 томдық шығармалар жинағын сыйға тартты.
– Осы кешке келген азаматтардың бәрін жақсы білемін. Бәріңізге бүгінгі шараға келгендеріңіз үшін алғыс білдіремін. Қазақтың белгілі ақындары Ғалым Жайлыбай мен Қасымхан Бегмановты өздеріңізбен кездестірсем деген ниетім де орындалды. Осы кешке келген жастар бір ойды жүрегіне түйсе, біз үшін үлкен олжа. Ауданға келген бүгінгі сапарда қуанып әрі толқып тұрмын. Сіздерге өте ризамын, – деді шара соңында Жарасбай Қабдоллаұлы.

Диас АЯҒАН,
“Soltüstık Qazaqstan”.
Суретті түсірген
Аяжан НҰРАХМЕТ.

Аяған Д. Туған жер төрінде // Soltüstık Qazaqstan. -2024.-13 шілде.-3 б.