Өлеңнен тапқан бақытын

  Сәбит Мұқанов атындағы облыстық ғылыми-әмбебап кітапханада теріскей өңірде айтыстың дамуына сүбелі үлес қосқан ақын Уахит Темірбековтің туғанына 120 жыл толуына орай “Өмірді өлеңімен өрнектеген ақын” атты еске алу шарасы өтті. Игі іс-шараға ақынның көзін көргендер мен кітапхана оқырмандары қатысты.
Уахит Әбжанұлы 1904 жылы Петропавл округіне қарасты №12 Қуандық ауылында туған, бұл жерді жергілікті жұртшылық “Бөрілі” деп атап кеткен. Қазіргі Шал ақын ауданындағы Сухорабовка ауылдық округіне қарасты Неждановка мен Шортай ауылының маңында орналасқан. Өкінішке қарай, Шортай да, Қуандық та жоқ, тек жұрты ғана қалған.
Облыстың құрметті азаматы Серікбай Құсайынов ақын шығармаларының өзектілігін айтса, Қазақстан Журналистер одағының мүшесі Марал Зейнел-Ғабиқызы ақынның есімдері елге белгілі тұлғалармен шығармашылық байланыста болғанын нақты мысалдар арқылы жеткізді. Петропавл қалалық ардагерлер кеңесінің төрағасы Жангелді Тәжин жерлес ақын-жазушыларымыздың асыл қазынасын ғылыми тұрғыдан зерттеу қажеттігін тіліне тиек етті.
“Уахит Темірбеков жас кезінде молдадан сауатын ашып, кейін жеті жылдық мектепте білім алады. 1926 жылы Покровкадағы ауыл шаруашылығы техникумын тамамдайды. Әуелі (1924 жылы) комсомол қатарына өтіп, аудандық жастар одағы басшыларының бірі атанған. 1927-1928 жылдары Айыртау аудандық милиция бөлімінің бастығы болып қызмет етеді. Әкесі Әбжан ұсталғаннан кейін іле-шала 1930 жылы Уахит та “халық жауы” деген жаламен түрмеге жабылады. Оған тағылған жалғыз-ақ айып – алашордашының баласы болғандығы”, – деді Серікбай Құсайынов.
Облыстық тарихи-өлкетану музейінің ғылыми қызметкері Дәстен Баймұқанов, Уахит Темірбеков пен Әшім Меңдібаевтың айтысы жайлы баяндады.
Кітапхана оқырмандары ақынның өлеңдерін оқып, кештің шырайын кіргізе түсті. Шара қонақтары Уахит Темірбековтің шығармашылығына арналған “Өлеңнен тапқан бақытын” атты көрмені тамашалап, естелік суретке түсті.

Самрат ҚҰСКЕНОВ,
“Soltüstık Qazaqstan”.
Суретті түсірген
Аяжан НҰРАХМЕТ.


Құскенов С. Өлеңнен тапқан бақытын // Soltüstık Qazaqstan.-2024.-27 маусым.-12 б.

 

Похожие записи

  • Елтінжал

     «Құр кеуде басқанменен «білемінге»,
    Көп жайды біз ұғамыз жүре-жүре.
    Бақсам мен — Елтінжалға баратын жол
    Ғабеңнің жатыр екен жүрегінде!» — деп қазақтың белгілі ақыны Ғафу Қайырбеков ақтарыла жырлағандай, ойы түпсіз терең сөз зергері Ғабит Мүсірепов үшін Елтінжалдан асқан, Елтінжалдан қымбат жер болмаған. Бар қызығын үйіп-төгіп, босатпай құшағынан сүйіп-өбіп, ерке құсын сағынып қарсы алатын Елтінжал — нағыз «нар шөккен» киелі жер, шырайлы да шұрайлы өңір. Осы киелі топыраққа табан тіреген әркімнің де: «Мына жердің байлығы астында емес, үстінде тұр ғой», — деп таңданып, тамсануы тегін болмаса керек.

  • Қасқа бие

     Қырмандағы күзетіне Сейітбек мерзімінен бұрын келді. «Ол — пұлға қараған болсам да соның басында жүрейін, тырңыйып үйде жатңанда не бітірем. Дамыл-тыныс сағалайтын кез бе қазір?» — деп өзіне-өзі үгітші боп қояды.

  • Атадан аманат, ұрпаққа ұлағат

    Қазақ елінің кең байтақ даласында «дворян» деген сөз таңғаларлық болып естіледі. Ғасырлар қойнауына енген бұл түсінік қазіргі заманғы адамның құлағына тосын сөз секілді.
    Ол кезде Ресей державасына адалдыққа ант берген адамды ержүректігі, батылдығы, намыскерлігі айрықшаландырып тұратын. Сондай адамдардың бірі — подполковник Жылғара Байтокин болды. Император ағзам оны Жоғары мәртебелі аудиенциясына қабылдап, дворян атағын берді.
    Оның шыққан тегі жайлы мәліметтер аз. Байтокиндердің ата-бабалары ғасырлар бойы қазіргі Есіл ауданының аумағында өмір сүргендігі ғана белгілі. Бұл адамның патша әскерінің қатарына қалай кіргендігі жайлы тарихта ешқандай мәлімет жоқ.


     

  • Қисық қайың

     Сыртта боран ұйытқып тұр. Бүгін төртінші күн. Боран болғанда да, кәдімгі жынды боран: аш қасқырдай ұлып, ышқына соғып терезені сабалағанда жаныңды қоярға жер таппайсың. Алқа-қотан отырған ауылды жұтып қойғандай. Көрші үйдің өзі көрінбейді.

  • Бәйтеректің бұтағы

      Жылына бір рет, кейде екі мәрте «іш жаққа» (Ресейдің Қазақстанмен шекаралас өңірлері) сапарлап барып қайту — Баймағамбет Сабырұлының көптенгі әдеті. Оған ұлы Нұрлан да үйреніп алған. Әкесін қасы мен қабағынан танитын ол көлігін үнемі қыл бабында ұстап, «ал, кеттік» дегенде, дайын тұрады.