Менің ағам

  Анамыз көп құрсақ көтергенімен, жарық дүниені көру бақыты бесеумізге ғана бұйырыпты. Бәріміз құлын-тайдай тебісіп, шұрқырасып өстік. Жолымыз жіңішке болғандықтан, үшеуіміз де ағамыз – Ермекке арқа сүйедік. Біз оған қиындықта да, қуанышта да иек арттық. Ол да бізді әрдайым демеп, жақсылығымызды асырып, қайғыда қасымыздан табыла білді.
Әлі есімде, тұлымшағы желбіреген шынашақтай қыз едім. Ағам мені мектепке қолымнан жетектеп алып баратын. Жай алып бармайды. Жол бойы өзінің өмірде көрген-түйгенін, ағалық ақылын айтады. Оның “өзің жақсы болсаң өмірдің жақсылығын ғана көресің” деген сөзі бүгінге дейін санамда сайрап тұр. Өмірлік мақсаттарымның, армандарымның бәрінің бастауында аға алдындағы аманатқа деген адалдық тұратын еді. Мектеп бітірген 1965 жылы жоғары оқу орнына түсуді ойладым. Бұл мақсатыма да ағамның қолдауының, бағыт-бағдарының арқасында қол жеткізгенім рас. Алматы ауылшаруашылығы институты жігерімді жанып, жарқын болашаққа деген ұмтылысымды арттыра түсті. Отыз үш жыл бойы абыройлы қызмет етіп, бүгінде бейнетімнің зейнетін көрер жасқа жетіп отырмын.
Ол өз ұлтына деген сүйіспеншілікті, мәрт махаббатты әр адам алдымен өзінен бастауы керек деп санайтын. Сондықтан да болар халқымыздың болмысын танытатын ғұрыптарға өте жақын болды: салт-дәстүрді берік ұстады, домбыра тартып, халық әндерін орындады. Бізді, өзі сабақ берген шәкірттерін қазақ әдебиетінің, руханиятының мөлдір бұлағынан сусындауға шақырды.
Ермектің көзін көргендер оның өмірде қандай болғанын жақсы біледі. Көп ортада ашылып сөйлей бермейтін. Ақкөңіл еді. Жоқ-жітікке, мұқтаждарға қол ұшын созуға құштар болды. Құлап бара жатқан адамның қолтығынан сүйеуге, табаны тайып кеткен жанды демеуге ұмтылды, жақын туыстың да, бейтаныстың да мәртебесін асырып, мерейін тасытып жүруді ғана ойлайтын. Отбасында жалғыз ұл болғандықтан әкем мен шешемді алақанына салды. Өмір бойы олардың қас-қабағына қарады. Туған ауылын, елін, жерін ерекше жақсы көрді.
Оның перзенттік махаббаты шығармаларынан көрініп тұрды. Кейде ағама деген сағыныш меңдегенде оның кітаптарын түнімен жастығыма жастанып оқып шығамын. Ауылдың тұмса табиғаты, адамдар арасындағы сыйластық, кейіпкерлердің мінезі – бәрі шынайы. Оқыған сайын оқи бергің келеді. Әрбір әңгімесі жаныңа сәуле құйып, көңіліңді шалқытады, мерейлендіреді. Осындай сәтте ауылдағы бәріміз бірге тұрған тапал ескі үй көз алдыма келеді. Әттең, ғұмыры ағып түскен жұлдыздай қысқа болмағанда, бүгінде қазақтың даңғайыр жазушысы атанар ма едің?

Әзкен САДЫҚОВА,
Ермек Қонарбаевтың туған қарындасы.


Садықова Ә. Менің ағам // Soltustik Qazaqstan. – 2018.- 6 желтоқсан. – 9 б.

Похожие записи

  • Өнерді ұлықтаудан шаршамаған

     Қуандық Қасымов — облысымыздың руханиятына айтарлықтай үлес қосқан тұлғалардың бірі. Бар саналы ғұмырын өнерге арнаған азаматты есте қалдыру мақсатында былтыр өнер фестивалі бастау алған болатын. Сол игі бастама биыл да жалғасын тауып, С.Мұқанов атындағы облыстық қазақ сазды-драма театрында Қазақстанның еңбек сіңірген мадениет қайраткері Қуандық Қасымовты еске алуға арналған «Өнерді ұлықтаудан шаршмаған» атты фестиваль өтті.

  • Ғабит ғұмырнамасының жаңа парақтары

     Бауыржан Момышұлы Ғабит Мүсіреповке 1955 жылы 20 сәуірде жазған бір хатында Оянған өлке романын оқып шыққанын, жорғаға мінгендей, ұзақжол жүрсе де шаршамағанын айтады.

    Кібіртіктеп, сүрінген тұстары да болғанын жеткізе келе: «… Жалпы айтқанда, тілің жақсы. Оған қазақ түсінеді. Қазақтан шыққан министр мен миллионерлер түсінбейді. Е, бақытсыз жазушы — мен сені аяймын!.. деген екен.
    Осы сөздерде керемет бір астар бар. Аяп отырып, аялау бар ардақ тұту бар. Әсілі, Ғабит Мүсіреповтей сөз зергерінің, сөз шеберінің жазғандарын екінің бірі түсіне алмайды.
    Оны түсіну үшін ана тілінің уызына жарыған, қазақ тілінің құдіретімен қасиетін терең сезінетш, рухани жан дүниесі аса бай оқырман болуы шарт.

  • Сәбит Мұқанов Сталиннің қабылдауында болған

    Ресей тарихында, тіпті, әлемдік тарихта Сталиннің рөлі туралы тиянақты көзқарас әлі қалыптасып болған жоқ. Ресейдің өзінде қоғамдық пікір екіге жарылған.Біреулер үшін ол миллиондаған жазықсыз адамдарды қырып-жойған қанішер, екінші біреулерге Ресейді мемлекет ретінде жер бетінде аман сақтап қалу үшін туған орыс ұлтының «ұлылығына» табынып өткен жанкешті қайраткер.Ал осы жолдардың авторы мен үшін, СОКП қатарында 30 жыл болған бұрынғы коммунист, қазақ тарихын, Ресей тарихын, әлем тарихын, мәдениеті мен әдебиетін бір кісідей білетін, жетпіс беске қарап отырған жорналшы үшін Иосиф Сталин деген кім? Ол — Ресейдегі 1917 жылғы қазан төңкерісі қаһармандарының бірі және аузы дуалы ағылшын айтыпты деген:

     

  • Алдымен үйіңе жақ…

     Алдымен үйіңе жақ, сонсын ауылыңа жақ дейді халық даналығы.
    Ғазез осының екеуін де қатар ұстанатын азамат.
    ***
    Кейбір күйгелек мінезді мұғалімдердің «мектептегі шаң-шұңнан құлағың тұнып келгенде, өз балаңа қарауға да көңілің шаппайды» деп отыратындары бар. Мұндай сөз Ғазезден еш, жағдайда естілмекі түгіл, ойына кіріп те көрмеген. Сол әдетімен ол шымыр басталып, созалан аяқталатын ұстаздың жұмыс күні қанша қалжыратса да, өз балаларының оқу үлгірімін, білімінің кеңеюін қадағалап отырудан жанылған емес. «Өзі математик болған соң, балалары да математик» десетін болды жұрт. Онжылдықты үздік бітірген Сәулесі Алматы жоғарғы оқу орнына түсті. Еркесі сол Алматының математикаға икемділігі басым балаларды оқытатын арнаулы мектебінде оқығалы екінші жыл.
    Тегінде, «алдымен үйіңе жақ» деген қарапайым да дана қағида семьяның, әсіресе семья басының бұлжымас заңына айналғанда, осындай жемісін ұсынатынына бұл даусыз ақиқат сияқты.